Volgens de weersverwachting zou het een mooie dag worden. Via het internet hebben we uitgezocht wat er in Noord-Holland zoal te doen is. De keuze was gevallen op de Stoomtram in Hoorn.
De
Museumstoomtram Hoorn-Medemblik vertelt over de geschiedenis van de
stoomtram in Nederland. De collectie stoomtramlocomotieven, rijtuigen en
wagens wordt gerestaureerd en rijdend gepresenteerd op de 20 km lange
lokaalspoorweg tussen Hoorn en Medemblik uit 1887, die compleet met de
oorspronkelijke stations bewaard is gebleven. - See more at:
http://www.museumstoomtram.nl/nl#.dpuf
De Museumstoomtram Hoorn-Medemblik vertelt over de geschiedenis van de stoomtram in Nederland. De collectie stoomtramlocomotieven, rijtuigen en wagens wordt gerestaureerd en rijdend gepresenteerd op de 20 km lange lokaalspoorweg tussen Hoorn en Medemblik uit 1887, die compleet met de oorspronkelijke stations bewaard is gebleven.
Ons reisplan was om te starten in Hoorn. Bij het station is ruime voorziening om je auto daar te parkeren. Richting het station staat het stationsgebouw van het Museum Stroomtram Hoorn-Medemblik.
Na het "kopen" van de kaartjes met onze museumjaarkaart, was het wachten op het vertrek van de stoomtram naar Medemblik.
De stoomtram wordt getrokken door een stoomtramlocomotief.
De route gaat vanaf Hoorn Tramstation naar het Station Wognum-Nibbixwoud, Halte Twisk, Station Opperdoes en eindigt dan bij het Station Medemblik. Vandaar uit kun je overstappen op het Motorschip Friesland, welke vroeger werd gebruikt voor de veerverbinding Harlingen-Terschelling.
De boot vaart dan naar het Station Enkhuizen. En dan met trein terug naar Hoorn en dan is de cirkel rond.
Tramstation Hoorn
Hier konden we met onze Museumjaarkaart een combikaart kopen, waarvoor we toegang kregen voor de stoomtram en de boot.
Een overzicht van het emplacement.
We zijn al een keer met de S.T.A.R. in Drenthe en met de Hoogoventrein in IJmuiden geweest, maar het is steeds weer verrassend hoe men met vrijwilligers dergelijke musea draaiend kunnen houden.
Met deze beelden waan je je bijna terug in de tijd.
De stoomloc staat al klaar voor vertrek. Het eerste station wat we aandoen is: Station Wognum-Nibbixwoud.
Bij iedere overweg dient de machinist een signaal te geven. De "stoker" bedient dan de spoorbomen voor een veilige doorgang.
Bij het station Wognum-Nibixwoud wordt kort stil gestaan om het station te bekijken.
Het bedienen van de wissels is ook hier nog steeds handwerk.
De goederen die per spoor worden verstuurd, zijn zojuist op het perron aangekomen.
En datgene wat vandaag niet mee hoeft, wordt opgeslagen in de loods.
Het volgende station is Twisk.
Twisk is een dorp in
de gemeente Medemblik ten zuidwesten van de plaats Medemblik. Het was vroeger
een echt lintdorp, maar sinds het eind van de 20e eeuw zijn er ook vele
aftakkingen met nieuwbouw.
Tot 1 januari
1979 was Twisk een zelfstandige gemeente, waartoe ook de buurtschappen ’t
Westeinde, Bennbemeer, en van oorsprong ook een deel van de Broerdijk
behoorden. 't Westeinde en Bennemeer vallen nog altijd formeel onder Twisk. In
1979 fuseerde de gemeente met de gemeenten Abbekerk, Midwoud, Opperdoes en
Sijbekarspel, en het dorp Hauwert (tot dan behorend tot de gemeente Nibbixwoud)
tot de gemeente Noorder-Koggeland, die zelf per 1 januari 2007 fuseerde tot de
gemeente Medemblik.
Het dorp Twisk is
een beschermd dorpsgezicht (+uitbreiding) en
heeft twee kerken, waarvan één een laatgotisch kerkje is en vele oude
stolpboerderijen. Het kent zelfs een van de hoogste concentraties van de
stolpboerderijen in Nederland.
Eén van de kerken
van Twisk Een
typerend West-Fries (ook wel Zaans genoemd) woonhuis
Een typerend West-Fries boerderij-huis
De
stolpboerderij De Driesprong, zo genoemd naar de ligging
aan een driesprong
Het dorp komt in
1245 voor als Twisca en 1639 Twiscke. De plaatsnaam zou mogelijk
terugvallen op het oud-engelse woord Twicen wat kruispunt van twee wegen
betekent. Twisk zou dan zijn ontstaan bij een tweesprong of splitsing. Later
zou de plaats verder ontwikkelen naar een lintdorp. Een ander goede
mogelijkheid is dat plaatsnaam is afgeleid van een riviertje dat ooit door het
dorp stroomde, de Twise. Maar het meest waarschijnlijke is dat de plaatsnaam is
afgeleid van het Oudfriese twisca, wat "tussen" betekent.
Twisk moet dan eertijds een buurtschap aan een weg tussen twee dorpen zijn
geweest.
Twisk werd op 2 februari 1414
door Willem VI, samen met Abbekerk, Midwoud en
Lambertschaag verheven tot de Stede Abbekerk. Later zou Abbekerk gehele
stadsrechten hebben met Lambertschaag. Twisk bleef wel verbonden met de stede
Abbekerk. Zo was het een onderdeel van de ambtsheerlijkheid
Abbekerk-Twisk-Midwoud-Lambertschagen. Deze ambtsheerlijkheid werd in 1742 voor
fl. 5000,-. verkocht aan de regenten door de staten
van Holland en West-Friesland.
Twisk kent een
vrij rustig verlopen geschiedenis. Het dorp kende geen extreme armoede maar ook
geen enorme rijkdom en geen grote rampen. Wel is er goede bloei geweest in de
18e, einde 19e en begin 20e eeuw. Die bloei kan men nog steeds zien aan de vele
sterk versierde boerderijen en woningen uit die periode. Het dorp stond ook
door de eeuwen heen bekend als een vrij welvarend dorp, die welvaart kwam
vooral door goede weidegronden die het dorp omringden.
Het bekende oude treinstation van Twisk aan de lijn Hoorn-Medemblik
(tegenwoordig een museumlijn) ligt eigenlijk buiten de dorpskern in de
buurtschap 't Westeinde. Het stationsgebouw is een laag langwerpig gebouw, dat
werd geopend op 3 november 1887. Het station werd officieel buiten gebruik
genomen op 5 januari 1941.
Het huidige Twisk
is een combinatie van stolpboerderijen en huizen, een deel van de huizen dateert
uit de 18e, 19e en begin 20e eeuw. Hierdoor kan men er vrij goed het dorpsbeeld
van toen nog zien. Een deel van de stolpboerderijen zijn rijksmonumenten.
Eén van de
bekendste is wat men de Muntenboerderij noemt. Deze stolpboerderij dateert uit
de 16e eeuw. De naam ontleent zich aan het feit dat bij een restauratie in 1974
een witte Siegburger pot vol Spaanse Matten werd gevonden door één van de
werklieden. De pot en de gouden dukaten uit dezelfde eeuw als dat de stolp
komt. Bij de veiling leverden ze een kapitaal op. In 1995 werd de stolp
nogmaals gerestaureerd, ditmaal aan de hand van oude kaarten uit 1850. De
stolpboerderij is enkele jaren na de restauratie een bed & breakfast
geworden.
Twisk telt 50 rijksmonumenten.
Vanaf Twisk komen we bij het station Opperdoes. En de volgende halte is Medemblik.
In de stroomtram Courant worden een drietal attracties in Medemblik genoemd. Het kasteel Radbout, Het Nederlands Stoommachinemuseum en het museum "De Oude Bakkerij'. Een wandeling door de Nieuwstraat geeft een beeld hoe een oud-hollands stadje er vroeger uit gezien moet hebben. Veel oude pandjes hebben nog steeds de uitstraling van vroeger tijden.
Dit is het eerste oorlogsmonument dat is opgericht in Nederland, al in 1940.
De haven van Medemblik.
"Hier loopt het brood niet van de band, maar bakken wij het met hart en hand."
Waterschapshuis in Medemblik
Imposante gevel aan Westerhaven
Aan de Westerhaven nr. 20 in Medemblik staat een huis met een imposante, strenge
gevel. Het particulier bewoonde pand is het voormalige Waterschapshuis, destijds bekend als het Koggehuis.
Voor de bouw van dit pand werden in het eind van de 18de eeuw de gevels van twee bestaande huizen gesloopt.
Bij de nieuwbouw kreeg het voorgedeelte een imposante uitstraling met een kamer voor de dijkgraaf,
vergaderkamers en een eetzaal. Het achterdeel is nog 17de-eeuws met lage balken en in hout gesneden
engeltjes op de sleutelstukken, die de uiteinden van de balken ondersteunen.
Het wapen van de Vier Noorder Koggen boven de ingang van het Koggehuis (1613) aan de Nieuwstraat met de wapens van Medemblik (l.b.), Hoogwoud (r.b.), Wognum (l.o.) en Midwoud (r.o.). (Foto TM)
Waterschappen
Binnen de Omringdijk bestonden in de Middeleeuwen vier ambachten: het Geestmerambacht en de Schager- en Niedorper Koggen in het westen, de Vier Noorder Koggen en Drechterland in het oosten. Het hart van de Westfriese samenleving vormden echter de bannen. Dat waren de voorlopers van de moderne gemeenten. In die tijd kwamen dorps- en parochiegrenzen met elkaar overeen. De termen dorp, banne en parochie waren dan ook synoniem. De dorpsbesturen hielden zich onder andere bezig met waterstaatszaken.
Als je een kijkje neemt binnen deze groentewinkel, waan je je terug in de tijd. Helaas hebben we er geen foto van genomen., maar met een balken plafond en de uitstalling binnen in de winkel proef je de sfeer van vroeger tijden.
Historie
Inleiding
In 1985 wordt in
het voormalige station te Medemblik een tentoonstelling ingericht over het
bakkersvak. Deze tentoonstelling is twee maanden lang te bezichtigen en vormt
het begin van het Bakkerijmuseum "De oude bakkerij". De grondslag
voor het museum is echter jaren daarvoor reeds gelegd door bakker Cees de Boer
uit Wadway.
Voorgeschiedenis
Cees de Boer
begint in 1930 zijn eigen bakkerij in Wadway, een klein plaatsje in West
Friesland tussen Spanbroek en Wognum. Hij krijgt drie kinderen: Jan, Truus en
Ans. Tijdens zijn leven spaart en verzamelt Cees alles wat interessant
is, maar zijn voorliefde gaat toch vooral uit naar bakkersspullen. Met zijn
dood in 1977 laat hij een grote verzameling na aan zijn kinderen.
Dochter Ans de
Boer is in 1966 getrouwd met Theo Spil, zoon van bakker Spil in Zwaag. Hij is
de vijfde generatie Spil die bakker is. Samen delen ze de interesse in het
bakkersvak, ook al heeft Ans altijd geroepen dat ze 'nooit met een bakker wil
trouwen'. Het echtpaar gaat in Medemblik wonen.
Begin jaren '80 staan ze op zaterdagen in 'de Oudheidkamer' in het Weeshuis om bezoekers te ontvangen. Ze stallen daar verschillende bakkersattributen uit die afkomstig zijn uit de verzameling die bakker Cees de Boer hen heeft nagelaten.
Begin jaren '80 staan ze op zaterdagen in 'de Oudheidkamer' in het Weeshuis om bezoekers te ontvangen. Ze stallen daar verschillende bakkersattributen uit die afkomstig zijn uit de verzameling die bakker Cees de Boer hen heeft nagelaten.
Het begin
In 1985 komt het
heugelijke bericht dat het echtpaar Spil met hun tentoonstelling tijdelijk
terecht kan in het station van Medemblik. In dit eerste jaar trekt het museum
reeds 2000 bezoekers. Maar helaas is het van korte duur en naarstig wordt
gezocht naar een nieuwe locatie.
Een jaar later
opent Bakkerijmuseum "De oude bakkerij" zijn deuren in het voormalige
pand van Slager Van Doorn, welke reeds lange tijd niet meer als slagerij in
gebruik. Ook al lijkt deze nieuwe lokatie weggestopt achter de winkelstraat, de
bezoekers weten in steeds grotere getale het pandje in de Tuinstraat te vinden.
Het pand wordt
echter te klein. Er kunnen niet te veel bezoekers tegelijkertijd in en er
ontstaan kleine problemen. Zo is er geen toilet aanwezig en met ruim 10.000
bezoekers per jaar is dat geen overbodige luxe! Ook de demonstraties, ooit
begonnen als aardigheidje, zijn lastig. Zo staat de bakker niet alleen met zijn
rug naar het publiek; ook stromend water is niet in de 'bakkerij' aanwezig.
Gezocht wordt naar een groter pand.
De verhuizing
In 1988 wordt het
huidige pand aan de Nieuwstraat 8 gekocht. Het is een voormalige sigarenzaak
annex timmerfabriek en staat al langere tijd leeg, maar heeft veel
potentie. Er wordt druk verbouwd en op 4 februari 1989 opent "De
oude bakkerij" wederom haar deuren. Voor de opening is de gehele familie
Spil in klederdracht gestoken en de moeder van bakker Theo, bakkersvrouw in
hart en nieren, houdt een toespraak.
Tussen 1988 en
heden zijn er verschillende verbouwingen; zo wordt het dak vernieuwd en
verhoogd, wordt er een stukje aan het pand gebouwd en zijn er toiletten bij
gekomen. Het museum in zijn huidige vorm begint duidelijk gestalte te krijgen.
Het heden
Met zo'n 50.000 bezoekers per jaar is het museum inmiddels uitgegroeid tot één van de middelgrote musea van Nederland. Het museum heeft in 2000 de officiële Museumregistratie gekregen en de plannen voor de toekomst hebben gelukkig geen tijd om stoffig te worden. Dit mede dankzij de oprichters: Theo en Ans Spil, maar vooral ook dankzij de bijna honderd vrijwilligers die het museum al die jaren een warm hart toedragen.
Met zo'n 50.000 bezoekers per jaar is het museum inmiddels uitgegroeid tot één van de middelgrote musea van Nederland. Het museum heeft in 2000 de officiële Museumregistratie gekregen en de plannen voor de toekomst hebben gelukkig geen tijd om stoffig te worden. Dit mede dankzij de oprichters: Theo en Ans Spil, maar vooral ook dankzij de bijna honderd vrijwilligers die het museum al die jaren een warm hart toedragen.
Ons volgend bezoek is het voormalig stadhuis van Medemblik.
Stadhuis van Medemblik
Het stadhuis van Medemblik is een voormalig gemeentehuis in de Noord-Hollandse plaats Medemblik gebouwd in 1939 naar een ontwerp van de traditionalistische architect A.J. Kropholler.Heden huist hier een museum in dat door vrijwilligers wordt gerund.
Kaaspers
De schouw is afkomstig van een oude boerderij in de omgeving van Medemblik. De tegeltableaus vallen onder de bescherming van monumentenzorg.
Medenblik
spreekt
Ik blonk gelyk een Zon, in het Oosten opgerezen.
Eer dat daar eenig Stad, in ’t Wester-Vriesland was.
Mijn Koninklyke Troon wierd wijd en veer geprezen.
Maar door myn Vyands lift ,geraakt’ ik vaak in d’asch.
Ik hebbe zuuren zoet, veel heil en straf geleden.
Door gods al-bestier,die alle dingen schikt:
Zyn band die drukt my zwaar, maar door bitze tegenheden.
Waar door myn gulden paal schier t’ eenmaal verblikt.
O Zusters die zeer lang na my nog zyt gebooren:
Veragt myn oudheid niet, u dreigt een zware val.
Ik voel veel tegenheid als blyken van Gods Tooren.
Maar immers weet gy niet wat u gebeuren zal.
Jan Pietersz: Egges.
Dit gedicht is te lezen in de hal van het stadhuis van Medemblik.
Op de eerste verdieping is de trouwzaal, welke nog steeds in gebruik is. Het geheel is ingericht naar het ontwerp van Kropholler.
Buiten staat de trein al te wachten om de mensen terug te brengen naar Hoorn.
Dit is "Bello".
Zo'n treinritje is wel aanlokkelijk, maar aan de andere kant met de boot naar Enkhuizen lijkt ons ook wel leuk. Uiteindelijk kiezen we toch voor de bootreis. De reis wordt voortgezet met de MS Friesland.
De "Friesland" is gebouwd in 1956 en tot midden jaren tachtig van
de vorige eeuw ingezet voor de rederij Doeksen als veerboot tussen Harlingen en
de waddeneilanden Terschelling en Vlieland.
In al die jaren heeft de Friesland duizenden passagiers overgezet.
Veel passagiers bewaren nog steeds goede herinneringen aan die reizen met
de "Friesland".
Sinds 2002 maakt de "Friesland" onderdeel uit van de zogenaamde
"historische driehoek" en onderhoudt de veerdienst op het IJsselmeer
tussen Enkhuizen en Medemblik.
De "Friesland" biedt u een comfortabel verblijf in de luxe salon
met bar.
Maar u kunt natuurlijk ook kiezen voor een plaats op het boven- of
benedendek om te genieten van de zon, de wind en de mooie vergezichten.
Van Medemblik tot Enkhuizen is het ongeveer anderhalf uur varen. De aanlegsteiger in Enkhuizen is vlakbij het treinstation van de NS.
Vandaar gaan we met de trein noor Hoorn. Gelet op de tijd is het zoeken van een restaurant wel op z'n plaats.
Na wat straatjes afgelopen te hebben, vinden we op de Kleine Noord een Grieks restaurant.
Na wat straatjes afgelopen te hebben, vinden we op de Kleine Noord een Grieks restaurant.
Na de maaltijd terug naar de parkeerplaats bij het Station Hoorn en weer op weg naar huis.
Zo zijn we toch een hele dag onder de pannen met een spannende tijdreis met tram & boot, zoals vermeld in de Stroomtram Courant.
De
Museumstoomtram Hoorn-Medemblik vertelt over de geschiedenis van de
stoomtram in Nederland. De collectie stoomtramlocomotieven, rijtuigen en
wagens wordt gerestaureerd en rijdend gepresenteerd op de 20 km lange
lokaalspoorweg tussen Hoorn en Medemblik uit 1887, die compleet met de
oorspronkelijke stations bewaard is gebleven. - See more at:
http://www.museumstoomtram.nl/nl#.dpuf
De
Museumstoomtram Hoorn-Medemblik vertelt over de geschiedenis van de
stoomtram in Nederland. De collectie stoomtramlocomotieven, rijtuigen en
wagens wordt gerestaureerd en rijdend gepresenteerd op de 20 km lange
lokaalspoorweg tussen Hoorn en Medemblik uit 1887, die compleet met de
oorspronkelijke stations bewaard is gebleven. - See more at:
http://www.museumstoomtram.nl/nl#.dpuf
De
Museumstoomtram Hoorn-Medemblik vertelt over de geschiedenis van de
stoomtram in Nederland. De collectie stoomtramlocomotieven, rijtuigen en
wagens wordt gerestaureerd en rijdend gepresenteerd op de 20 km lange
lokaalspoorweg tussen Hoorn en Medemblik uit 1887, die compleet met de
oorspronkelijke stations bewaard is gebleven. - See more at:
http://www.museumstoomtram.nl/nl#.dpuf
